Zespół budynków sanatoryjnych w Wodzisławiu Wilchwach

Miejscowość:
Wodzisław Śląski
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Wilchwy to niegdyś samodzielna wioska, a obecnie wschodnia dzielnica Wodzisławia Śląskiego. Znajdują się tu monumentalne zabudowania Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc im. dr. Alojzego Pawelca. Te ceglane budynki wzniesiono już na przełomie XIX i XX wieku na potrzeby Volks – Heilstätte für Lungenkranke zu Loslau ober Schlesien. Zespół składa się z pawilonu głównego, gmachu administracyjno-gospodarczego, kotłowni, domu mieszkalnego i willi.

O Wodzisławiu

Wodzisław Śląski jest starym miastem, położonym na południu województwa śląskiego, tuż przy granicy z Republiką Czeską. W obecnym kształcie Wodzisław ukształtował się po II wojnie światowej, po wchłonięciu wielu okolicznych miejscowości. Jedną z dzielnic Wodzisławia Śląskiego są Wilchwy, leżące na południowy wschód od centrum miasta. Wioska powstała już w czasach średniowiecznych, ale przez cały okres swego samodzielnego istnienia pozostawała w ścisłych związkach z Wodzisławiem, do którego została ostatecznie przyłączona w latach 70. ubiegłego wieku. Po II wojnie światowej senne dotychczas Wilchwy przeżyły okres gwałtownego uprzemysłowienia - przez ponad 40 lat trwało tutaj wydobycie węgla kamiennego w KWK „1 Maja”.

O sanatorium

Jednak Wilchwy to przede wszystkim największy w okolicach Wodzisławia Śląskiego kompleks leśny, z popularnym kąpieliskiem „Balaton”. Walory klimatyczne tego miejsca dostrzeżono już pod koniec XIX wieku – władze pruskiej Rejencji Opolskiej postanowiły wznieść tutaj sanatorium przeciwgruźlicze. Do budowy przystąpiono w 1897, by po roku świętować uroczystość otwarcia obiektu. Na Volks – Heilstätte für Lungenkranke zu Loslau ober Schlesien składały się zabudowania pawilonu głównego, pralni, maszynowni i budynku mieszkalnego. Już po kilku latach kompleks sanatorium okazał się za mały, więc do 1913 roku trwała jego rozbudowa. W 1922 zarządzanie nim przejęła Spółka Bracka z Tarnowskich Gór. Po II wojnie światowej zakład upaństwowiono, a od 1993 roku nosi on nazwę Wojewódzki Szpital Chorób Płuc im. dr. Alojzego Pawelca. Do dzisiaj wyjątkowo okazale prezentuje się pawilon główny sanatorium – wzniesiono go z cegły, na planie prostokąta; ma cztery kondygnacje, a przykryto go dachem wielopłaszczyznowym. Fasadę południową urozmaicono kilkoma ryzalitami (zwieńczonymi wieżyczkami) oraz trójkątnym przyczółkiem. Z gmachem głównym sąsiaduje parterowy budynek administracyjno-gospodarczy oraz kotłownia. Zachowały się także budynki towarzyszące - dom mieszkalny i willa naczelnego lekarza sanatorium, którą zbudowano już w XX wieku, w stylu cottage. Otoczenie sanatorium stanowi park.

Wyświetlenia:  340
Lokalizacja:

Ul. Bracka 13
44-300 Wodzisław Śląski
Gmina: Wodzisław Śląski
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Śląsk, Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Kontakt:
Telefon: +48 324 537 110

Strona internetowa: http://www.wscp.wodzislaw.pl/
Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Źródła historii

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Wodzisław Śląski
0.43 km
Wodzisław Śląski
1.36 km
Wodzisław Śląski
1.47 km
Wodzisław Śląski
1.57 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Wodzisław Śląski
1.17 km
Wodzisław Śląski
1.41 km
Wodzisław Śląski
1.78 km
Wodzisław Śląski
2.69 km
Wodzisław Śląski
3.75 km
Gastronomia w pobliżu
Wodzisław Śląski
0.42 km
Wodzisław Śląski
0.73 km
Wodzisław Śląski
1.22 km
Wodzisław Śląski
1.44 km
Wodzisław Śląski
1.63 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-10-23
11.53 km
Zapraszamy na koncert, który sprawia że wspomnienia wracają
Rybnik
2026-10-09
11.62 km
✿ Otwarte Spotkania Śpiewacze ✿ Terminy spotkań: 25.09 | 17:00 | Teatr Ziemi Rybnickiej - Galeria Oblicza 09.10 | 17:00 | Halo! Rybnik 13.11 | 17:00 | Halo! Rybnik 11.12 | 17:00 | Halo! Rybnik 08.01 | 17:00 | Halo! Rybnik
Rybnik
2026-10-26
11.62 km
POGADAJmy o historii... Zakon Maltański, czyli rycerze, wiara i historia Czy wiecie, że historia zakonu maltańskiego sięga średniowiecza, a jego dzieje są związane również z ziemiami dzisiejszej Polski? Zapraszam na kolejne spotkanie z cyklu POGADAJmy o historii..., podczas którego przeniesiemy się w świat rycerzy, zakonnych tradycji i wielowiekowej historii jednego z najbardziej niezwykłych zakonów w Europie.
Rybnik
2026-10-26
11.62 km
POGADAJmy o historii... Zakon Maltański, czyli rycerze, wiara i historia Czy wiecie, że historia zakonu maltańskiego sięga średniowiecza, a jego dzieje są związane również z ziemiami dzisiejszej Polski? Zapraszam na kolejne spotkanie z cyklu POGADAJmy o historii..., podczas którego przeniesiemy się w świat rycerzy, zakonnych tradycji i wielowiekowej historii jednego z najbardziej niezwykłych zakonów w Europie.
Rybnik
2026-10-29
11.62 km
Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku zaprasza na wydarzenie „Przystanek Praca” Już 29 października 2026 r. w godz. od 11:00 do 13:00 w Punkcie Informacji Miejskiej Halo Rybnik przy ul. Jana III Sobieskiego 20 będzie można uzyskać informacje dotyczące pracy i rozwoju zawodowego. Uczestnicy będą mogli uzyskać informacje dotyczące m.in.: aktualnych ofert pracy, zatrudnienia w krajach UE w ramach sieci EURES, możliwości szkoleń i rozwoju zawodowego, wsparcia w podjęciu działalności gospodarczej. Serdecznie zapraszamy do udziału!